KIYAS-I İSTİSNAÎ Osmanlıca ne demek?

Sponsorlu Bağlantılar

Sponsorlu Bağlantılar

KIYAS-I İSTİSNAÎ kelimesinin Osmanlıca anlamı nedir?

KIYAS-I İSTİSNAÎ: Bir hükmün neticesinin aynı veya nakzı, mukaddemelerinden birinde bilfiil zikredilirse, ona kıyâs-ı istisnâi denilir. Başka bir tâbirle: Neticesi veya zıddı bizzat kendisinde zikredilen kıyas. "Eğer bu cisim ise, mutlaka bir yer tutar" gibi. Veya "Güneş doğmuş ise, gündüz olmuştur" gibi.

KIYAS-I İSTİSNAÎ ile alakalı bazı sözcükler ve Osmanlıca anlamı

  • MUKADDEME-İ İSTİSNAİYE: Man: İçinde istisnâ edatı olan evvelki kaziye. “Eğer güneş doğarsa gündüz olacak. Güneş doğmuştur.” kaziyelerinde: “Eğer güneş doğarsa” kaziyesi Mukaddeme-i istisnâiyedir. Devamını Oku

  • İKTİRANÎ KIYAS: Man: Neticenin aynı veya nakizı, mukaddemelerinin birisinde bilfiil zikredilmeyen kıyastır. Meselâ: “Her cisim muhdestir”. Ve nakizı olan: “Bazı cisimler muhdes değildir” kaziyeleri, ne birinci ve ne de ikinci mukaddemede hey’et-i mecmuası ile zikredilmiş olmadığından iktirânidir. Devamını Oku

  • KIYAS-I BİNNEFS: Nefsini misal alarak, nefsine kıyaslayarak. Bir şeyin bizzat kendini kıyas ederek yapılan kıyas. Devamını Oku

  • İSTİSNAÎ: İstisnaya âit. Ayırmayla alâkalı. Devamını Oku

  • BİLÂ-İSTİSNA: İstisnâsız, ayırt etmeksizin. Devamını Oku

  • KIYAS-I MUKASSİM: Man: İki şıkkı bulunan ve her iki şıkkın neticesi aynı olan kıyas. (Sultan Mehmed Fatihin, babasına gönderdiği şu haber buna güzel bir numunedir. “Padişan sen isen ordunun başına geç; yok padişah ben isem, sana emrediyorum ordunun başına geç.”) Devamını Oku

  • KIYAS-I AKÎM: Man: Neticesiz veya doğru netice vermeyen kıyas. Devamını Oku

  • Fİ’L-İ KIYASÎ: Gr: Kurallı ve kaideli fiil. (İş’ten: işlemek; ateşten: Ateşlemek gibi) Devamını Oku

  • KIYASİYYAT: (Kıyâsi. C.) Benzetme veya tatbik ile olanlar. * Umumi kurallara uygun olanlar. Devamını Oku

  • VÂHİD-İ KIYASÎ: Bir şeyin miktarını ve sair hususiyetlerini ölçmek için kendi cinsinden değişmez olarak tayin edilen parça veya miktar. Meselâ: Uzunluğun “vâhid-i kıyasîsi” metredir. Hava tazyiklerinin ve sıcaklıklarınınki de derecedir. Devamını Oku

  • BÎ-KIYAS: f. Kıyassız, ölçüsüz. Devamını Oku

  • KIYAS-I HÂDİ’: Man: Aldatıcı kıyas. Devamını Oku

  • TERKİB-İ KIYAS: Bir davayı isbat için delil arayıp bulma usulü. Devamını Oku

  • KIYASÎ: (Kıyâsiyye) Benzetme ile olan. * Genel kaideye uygun ve muvafık olan. Devamını Oku

  • KIYAS-I MAALFÂRIK: Birbirine benzemiyen şeyler arasında yapılan kıyas. Yani, doğru olmayan ve hakikata uymayan mukayese. Devamını Oku

Sponsorlu Bağlantılar